Dziś przeczytałem wpis o human.json i stwierdziłem, że temat jest godny pełnowymiarowego wpisu. Nie dlatego, że jest ciekawy, ale dlatego, jak bardzo nieprzemyślany i słabo wykonany jest to pomysł. Uprzedzam, że będzie stronniczo i trochę mi się uleje.
W skrócie, LLMosceptycy wpadli na pomysł, żeby ludzie zaczęli dodawać plik JSON, w którym będą wskazywać URLe do innych treści (stron) tworzonych przez ludzi. Do tego dodatek do przeglądarki, który pokaże ilu ludzi wskazało odwiedzaną stronę na tworzoną przez człowieka i jaka jest odległość (ilu pośredników) względem naszej strony.
Czyli – cytując wytłuszczenia ze strony projektu – autor strony deklaruje się jako człowiek i umieszcza plik. Następnie poręcza za inne strony. I rozszerza scope poręczeń.
Jeśli komuś się z czymś to kojarzy, to – jeśli jeszcze nie zorientował się na podstawie tytułu wpisu – jest to w założeniu bardzo podobne do PageRank stworzonego przez Google. Może i Google stwierdziło, że to nie działa dobrze, jest podatne na manipulacje SEO i wycofało się z projektu, ale tym razem się uda. OK, jest różnica, bo aktualnie human.json nie uwzględnia wag. Ale to wczesna wersja, więc możliwe, że wszystko przed nami.
Wersja Google była o tyle lepsza/prostsza, że nie wymagała osobnego pliku i używała po prostu linków ze strony. Ale to nic, wiadomo, że wszyscy ludzie są techniczni, tu sobie nagłówek dopiszą, tam plik wygenerują. Na ironię zakłada wybór formatu JSON, który jest pomyślany jako przetwarzalny przez automaty i niezbyt przyjazny ludziom.
Dalsze wady pomysłu? Ależ proszę bardzo. Rozwiązanie jest podatne na manipulację. Nie ma żadnego problemu, żeby kupić kilka(-naście, -set) stron, umieścić na nich human.json, który będzie linkować do pozostałych. Zapewne będą miały wyższą ilość potwierdzeń, niż wiele stron tworzonych przez ludzi.
Kolejny problem to założenie, że wszyscy pieczołowicie będą utrzymywać swoje pliki. O ile z dodaniem pliku nie ma większego problemu, to z czasem domeny wygasają, zmieniają właścicieli. Po kilku latach może być na nich zupełnie inna treść. Znam to doskonale i z linków na blogu, i z czytnika RSS. W przypadku PageRank był jeden opiekun, który dbał o jakość wskaźnika.
Czy to koniec problemów? Na pewno nie. Na pewno znajdą się chętni do „wymiany linków” tj. wzajemnego potwierdzenia swojego człowieczeństwa. Pamiętacie sprzedaż linków? Gdyby pomysł jakimś cudem się przyjął (w co nie wierzę) to handel linkami powróci w wielkim stylu. Tym razem linkami w human.json.
Czym więc jest human.json, albo jakie widzę jego niezamierzone skutki? Przede wszystkim jest deklaracją nie lubię LLM. Do tego oczywiście każdy ma prawo. Ale czy człowiek musi polegać na automatycznym, algorytmicznym wskaźniku z przeglądarki, żeby ocenić czy treść jest wartościowa? Wydaje mi się to dziwne.
Ostatni niezamierzony skutek, który widzę, to tworzenie kolejnego bąbelka. Bo czy strony ludzi, z których poglądami się nie zgadzamy, trafią do human.json równie często, jak tych, z którymi się zgadzamy? Szczerze w to wątpię.
