Chromium w Debianie unstable nie startuje

Gdyby komuś w Debianie unstable przestało działać chromium, a przy uruchomieniu polecenia w konsoli pokazywało się coś takiego:

$ chromium 
[4278:4278:1113/085947.509811:FATAL:zygote_host_impl_linux.cc(116)] No usable sandbox! Update your kernel or see https://chromium.googlesource.com/chromium/src/+/master/docs/linux_suid_sandbox_development.md for more information on developing with the SUID sandbox. If you want to live dangerously and need an immediate workaround, you can try using --no-sandbox.
#0 0x562ca49ba9ee <unknown>
#1 0x562ca492699c <unknown>
#2 0x562ca55b8f90 <unknown>
#3 0x562ca45f9365 <unknown>
#4 0x562ca45fe5ce <unknown>
#5 0x562ca45f7e5a <unknown>
#6 0x562ca2d09e95 ChromeMain
#7 0x7fbb5a4f6b17 __libc_start_main
#8 0x562ca2d09d3a _start

Received signal 6
#0 0x562ca49ba9ee <unknown>
#1 0x562ca49b9433 <unknown>
#2 0x562ca49ba965 <unknown>
#3 0x7fbb633dc8e0 <unknown>
#4 0x7fbb5a509f3b gsignal
#5 0x7fbb5a50b2f1 abort
#6 0x562ca49ba905 <unknown>
#7 0x562ca4926a76 <unknown>
#8 0x562ca55b8f90 <unknown>
#9 0x562ca45f9365 <unknown>
#10 0x562ca45fe5ce <unknown>
#11 0x562ca45f7e5a <unknown>
#12 0x562ca2d09e95 ChromeMain
#13 0x7fbb5a4f6b17 __libc_start_main
#14 0x562ca2d09d3a _start
r8: 0000000000000000 r9: 00007ffe7d2f0920 r10: 0000000000000008 r11: 0000000000000246
r12: 00007ffe7d2f0da0 r13: 00007ffe7d2f0f60 r14: 000000000000016b r15: 00007ffe7d2f0ba0
di: 0000000000000002 si: 00007ffe7d2f0920 bp: 00007ffe7d2f0b70 bx: 0000000000000006
dx: 0000000000000000 ax: 0000000000000000 cx: 00007fbb5a509f3b sp: 00007ffe7d2f0920
ip: 00007fbb5a509f3b efl: 0000000000000246 cgf: 002b000000000033 erf: 0000000000000000
trp: 0000000000000000 msk: 0000000000000000 cr2: 0000000000000000
[end of stack trace]
Calling _exit(1). Core file will not be generated.

to sprawa jest znana, błąd jest zgłoszony i wystarczy doinstalować pakiet chromium-sandbox.

Polecenie su – zmiany

Jakiś czas temu zauważyłem, że mój Debian unstable na domowym desktopie zmienił zachowanie. Na koncie root przestał działać skrypt do aktualizacji systemu i usypianie.

Szybko sprawdziłem i oczywiście chodziło o PATH. Dopisałem pełne ścieżki do poleceń i prawie zapomniałem o sprawie, przypuszczając, że chodzi o jakiś chwilowy błąd w którymś z pakietów.

Jednak problem nie zniknął, więc postanowiłem sprawdzić dokładnie, co się wydarzyło. Na pierwszy ogień poszło sprawdzenie /etc/profile, w którym znalazłem spodziewane:

if [ "`id -u`" -eq 0 ]; then
PATH="/usr/local/sbin:/usr/local/bin:/usr/sbin:/usr/bin:/sbin:/bin"
else
PATH="/usr/local/bin:/usr/bin:/bin:/usr/local/games:/usr/games"

Również w /etc/login.defs wszystko wyglądało poprawnie:

# *REQUIRED* The default PATH settings, for superuser and normal users.
#
# (they are minimal, add the rest in the shell startup files)
ENV_SUPATH PATH=/usr/local/sbin:/usr/local/bin:/usr/sbin:/usr/bin:/sbin:/bin
ENV_PATH PATH=/usr/local/bin:/usr/bin:/bin:/usr/local/games:/usr/games

Skończyły mi się pomysły, więc udałem się na kanał #debian-next z pytaniem, czy to błąd, czy może były ostatnio jakieś zmiany. I okazuje się, że zmiany były, grubsze, dotyczące polecenia su.

Uprzednio, wydanie „gołego” polecenia su zmieniało użytkownika na root oraz ustawiało należną mu ścieżkę. Obecnie należy podawać su – (forma niezalecana) lub, lepiej, su -l, aby osiągnąć ten efekt.

I jeszcze co ciekawsze fragmenty dokumentacji (man su). Było:

The current environment is passed to the new shell. The value of $PATH is reset to /bin:/usr/bin for normal users, or /sbin:/bin:/usr/sbin:/usr/bin for the
superuser. This may be changed with the ENV_PATH and ENV_SUPATH definitions in /etc/login.defs.
[...]
-, -l, --login
Provide an environment similar to what the user would expect had the user logged in directly.

Aktualnie jest:

For backward compatibility, su defaults to not change the current directory and to only set the environment variables HOME and SHELL (plus USER and LOGNAME
if the target user is not root). It is recommended to always use the --login option (instead of its shortcut -) to avoid side effects caused by mixing envi-
ronments.
[...]
-, -l, --login
Start the shell as a login shell with an environment similar to a real login:
o clears all the environment variables except TERM
o initializes the environment variables HOME, SHELL, USER, LOGNAME, and PATH
o changes to the target user's home directory
o sets argv[0] of the shell to '-' in order to make the shell a login shell

Więc gdyby komuś w jakiejś debianopodobnej dystrybucji niebawem su przestało ustawiać PATH, to najprawdopodobniej chodzi o tę zmianę.

Entropia w Linuksie – HOWTO

Dawno temu pojawił się mit, że w Linuksie /dev/random jest źródłem prawdziwej entropii, a /dev/urandom jest gorszy. Pokutuje on do dziś i część softu za źródło danych przyjmuje właśnie /dev/random, niezależnie od realnych potrzeb. Ilość losowych danych w systemie nie jest nieskończona i zależy od dostępnych źródeł i zdarzeń zewnętrznych. Dopóki komputery były głównie fizyczne, często obsługiwane przez ludzi, problem był nieco mniejszy. W epoce wirtualek systemy i ruch są coraz bardziej powtarzalne, więc z „prawdziwą” entropią są problemy. A entropia nadal jest w systemach aplikacjom potrzebna – słusznie lub nie, chyba nawet bardziej niż kiedyś, bo szyfrowanie wszystkiego jest coraz bardziej popularne i wykorzystywane są coraz silniejsze algorytmy.

Od pewnego czasu (okolice wersji 3.7) kernel Linuksa potrafi co prawda korzystać ze sprzętowych modułów (TPM) zapewniających źródła losowych danych, o ile takie są obecne. Nie każdy sprzęt jest jednak w to wyposażony, nie każda wirtualka posiada dostęp do danych z hypervisora i obecność modułu nie oznacza jeszcze, że dane będą dostępne dla programów, więc problem nadal pozostaje.

Sprawdzenie dostępnej entropii

Jeśli nie wiemy, czy faktycznie system ma problem z dostępną entropią, możemy to w prosty sposób sprawdzić. Aktualną ilość można odczytać przez wydanie polecenia:

cat /proc/sys/kernel/random/entropy_avail

Oczywiście jest to wartość chwilowa, zmieniająca się w czasie, żeby z całą pewnością stwierdzić, jak system stoi z entropią, trzeba by poobserwować w dłuższym czasie, a najlepiej monitorować ją, np. przy pomocy Zabbiksa. Wartość powyżej 1000 oznacza, że na pewno problemu nie ma, wartości poniżej 300 oznaczają, że prawie na pewno są niedobory, mogące wpływać na pracę usług.

rngd

Istnieją dwa rozwiązania, które pomogą zwiększyć ilość dostępnych danych losowych w systemie. Pierwsze z nich, to rngd z pakietu rng-tools. Jego zadanie jest proste – dostarczać dane do napełniania /dev/random korzystając ze wskazanego źródła.

Jeśli platforma posiada sprzętowy moduł dostarczający dane losowe, rngd warto skonfigurować, by z niego korzystał. W tym celu w pliku

/etc/default/rng-tools

należy umieścić linię

HRNGDEVICE=/dev/hwrng

Natomiast w przypadku braku takiego modułu, sugerowane jest dodanie linii

HRNGDEVICE=/dev/urandom

 

Kontrowersje korzystania z /dev/urandom

Korzystanie z /dev/urandom jako źródła danych dla /dev/random powoduje kontrowersje. Główne zarzuty to niegwarantowana losowość danych w /dev/urandom (ale patrz mit), oraz powstawanie sprzężenia zwrotnego, co łącznie może powodować okresowość, a zatem teoretyczną możliwość przewidzenia stanu generatora liczb pseudolosowych. Podkreślam, że jest to możliwość czysto teoretyczna, nie wykazana w praktyce.

Alternatywa dla rngd

Istnieje drugie popularne rozwiązanie programowe, które pozwala na zwiększenie dostępnej w systemie entropii. Jest to demon haveged z pakietu o tej samej nazwie. Korzysta on z faktu, że czas wykonania kodu przez procesor jest mało powtarzalny i zależy od wielu czynników. Jest to rozwiązanie obecne w dystrybucjach od wielu lat, proste w użyciu.

Wybór rozwiązania

Jeśli system posiada moduł sprzętowy, to bym z niego korzysał, za pośrednictwem rngd. Czy haveged jest lepszy od rngd zasilanego z /dev/urandom? Nie podejmuję się odpowiedzi na to pytanie. Oba zapewniają najważniejszą sprawę, czyli dostępność danych losowych. Oba rozwiązania spełniają proste testy badające losowość danych. Osobiście uważam, że w większości przypadków rozwiązanie korzystające z rngd jest wystarczające. Tam gdzie do losowości danych przykładana jest duża waga, nie jest nie powinno być problemu z dostępem do sprzętowych generatorów, a niedobory entropii zawsze są bardziej szkodliwe, niż jej teoretycznie niższa jakość.

Linki

Na koniec zbiór linków, zarówno źródła jak i dalsza lektura, czyli ciekawe linki (kolejność losowa):

Jak włączyć SSH w Raspbian?

Sytuacja zmusiła mnie do odkopania RPi. Szybko potrzebowałem przetestować jedną rzecz, więc wybrałem Raspbian Jessie Lite. Główna zaleta to niewielki rozmiar i kernel w wersji 4.4. Po włączeniu i pobraniu IP przez RPi okazało się jednak, że nie sposób się zalogować – nic nie słuchało na porcie.

Instrukcje, które znalazłem, są dobre, jeśli ktoś ma monitor i klawiaturę. Ja nic takiego pod ręką nie miałem, więc zacząłem przyglądać się skryptom startowym, ale w międzyczasie zapytałem na IRCu i dostałem linka, który podaje prosty przepis na włączenie SSH – wystarczy utworzyć plik ssh o dowolnej zawartości w katalogu /boot na karcie SD z Rasbianem:

touch /boot/ssh

Oczywiście powyższe zadziałałoby, gdyby było wykonywane bezpośrednio z Raspberry Pi, trzeba wziąć poprawkę na punkt montowania, ale wiadomo o co chodzi. 😉

Po tym zabiegu SSH jest dostępne po uruchomieniu systemu, zalogować się można tradycyjnie przy pomocy użytkownika pi i hasła raspberry.

Wyłączenie SSH w domyślnej wersji podyktowane było względami bezpieczeństwa (tu link).

Z kronikarskiego obowiązku: w Raspbianie bazujązym na Jessie wiele się nie zmieniło. Swap nadal domyślnie włączony i zarządzany w dziwny sposób (nie /etc/fstab), journal na FS obecny, sterowanie LED i odczyt temperatury bez zmian.

Ubuntu 14.04 LTS, apt-dater i restart usług

Jakiś czas temu zachwalałem apt-dater jako narzędzie do aktualizacji większej ilości systemów. Jak pisałem w późniejszych uwagach, apt-dater nieźle integruje się z programem needrestart. Tyle teorii…

Niestety, o ile na Debianie Jessie wyglądało to naprawdę dobrze i sprawdzenie przez checkrestart (inne polecenie realizujące podobne zadanie) dawało spójne wyniki z needrestart, o tyle na Ubuntu 14.04 LTS needrestart pokazywał często, że do restartu nic nie ma, o tyle checkrestart był zupełnie innego zdania... I – co gorsza – miał rację.

Przyczyną okazała się różnica w wersji needrestart. W Jessie jest to 1.2, w Ubuntu 14.04 LTS – 0.5. Ponieważ to skrypt perlowy, to dałem szansę i wrzuciłem wersję z Debiana (stable). Instaluje się czysto, działa bardzo dobrze – w połączeniu z apt-dater wykrywa więcej usług do restartu i także tu wyniki needrestart są teraz spójne z checkrestart.

Nawiasem, checkrestart w Jessie ma problem z mysql i zawsze pokazuje, że należy go zrestartować. Jest na to zgłoszony bug. Ale to tak nawiasem, kto korzysta, ten wie, zresztą można dopisać mysql do wyjątków w konfigu.