Aktualizacja Debiana do Buster

Parę dni temu Debian ogłosił wydanie nowego stabilnego wydania o nazwie kodowej Buster. Aktualizację zacząłem natychmiast, ale dopiero teraz mogę nieco o niej napisać.

Przede wszystkim, pospieszyłem się. Szóstego lipca tylko zerknąłem na newsy i… pomyliłem poprzedniego newsa, dotyczącego wydania wersji 9.9 z wydaniem Bustera. Co prawda rzecz działa się już w trakcie wydawania (co widać było na Twitterze), ale zrobiłem lekki falstart.

Lekko zdziwił mnie brak release notes (zasługa falstartu), ale większość rzeczy mam odseparowanych w kontenerach LXC, więc aktualizacje powinny proste, poza tym, który to już raz? Wziąłem na warsztat przy kawie jedną maszynkę fizyczną i kontenery LXC na niej. Kontenery poszły od kopa w stylu apt-get update && apt-get upgrade && apt-get update && apt-get dist-upgrade. Nie jest to zalecany sposób – w release notes jest napisane, by korzystać z apt, ale nie wiedziałem o tym i… nie miało to znaczenia.

Aktualizacja hypervisora również gładka, kontrolny reboot i… kontenery się nie podnoszą. Co prawda apt-listchanges (polecam!) pisał, że LXC 3 got some significant changes from LXC 2, ale pozwoliłem zmienić konfigurację do nowej wersji, stosowane brakujące linie też były dodane. Wyszukiwarka nie pomagała, ludzie na kanale też nie. Z szybkiego upgrade od kawy zrobiła się godzinna walka z debugiem. Okazało się, że czyste, nowe kontenery z Busterem z minimalnym konfigiem także nie startują (error w loglevel INFO, hmm…):

# create
lxc-create -n test3 -t download -- -d debian -r buster -a amd64

# run
lxc-start -n test3 -l debug -o /tmp/debuuug.txt

# logs
tail -n 8 /tmp/debuuug.txt
lxc-start test3 20190706132233.984 NOTICE   start - start.c:start:2037 - Exec'ing "/sbin/init"
lxc-start test3 20190706132233.985 NOTICE   start - start.c:post_start:2048 - Started "/sbin/init" with pid "8584"
lxc-start test3 20190706132233.985 NOTICE   start - start.c:signal_handler:430 - Received 17 from pid 8582 instead of container init 8584
lxc-start test3 20190706132233.985 DEBUG    lxccontainer - lxccontainer.c:wait_on_daemonized_start:830 - First child 8580 exited
lxc-start test3 20190706132233.999 DEBUG    start - start.c:signal_handler:447 - Container init process 8584 exited
lxc-start test3 20190706132233.999 INFO     error - error.c:lxc_error_set_and_log:49 - Child <8584> ended on error (255)
lxc-start test3 20190706132233.999 DEBUG    network - network.c:lxc_delete_network:3180 - Deleted network devices
lxc-start test3 20190706132234.152 INFO     conf - conf.c:run_script_argv:356 - Executing script "/usr/share/lxcfs/lxc.reboot.hook" for container "test3", config section "lxc"

O dziwo kontenery w wersji ze Squeeze startowały. Doraźnie wróciłem w kontenerach do Squeeze (z backupu, nie downgrade) i na pewien czas zostawiłem sprawę., chociaż okazało się, że startują dość kulawo – nie podnosiła się sieć ani nie uruchamiały usługi, trzeba to było robić ręcznie po każdym restarcie kontenera. Niefajne, ale do czasu znalezienia rozwiązania docelowego można wytrzymać, tym bardziej, że restarty są rzadkością.

Ostatecznie właśnie problemy ze startem i porównanie działania LXC na innym, świeżym hypervisorze z Buster, gdzie wszystko działało bez problemu naprowadziły mnie na rozwiązanie. Przy diagnostyce przy pomocy systemctl status otrzymywałem komunikat:

System has not been booted with systemd as init system (PID 1). Can't operate

Rozwiązaniem okazało się przejście na systemd i odinstalowanie pakietów związanych ze starym systemem init (niestety nie zapisałem nazw). IIRC na hypervisorze i w kontenerach. Po tym zabiegu wszystko działa poprawnie i startuje automatycznie, zarówno ze Squeeze w kontenerach, jak i po aktualizacji do Bustera.

Nie zaktualizowałem jeszcze wszystkich maszyn[1], ale z godnych odnotowania zmian – kontener generujący Planetę Joggera został w końcu zaktualizowany do nowej wersji Debiana, tj. do Bustera, bezpośrenio z Jessie zresztą[2]. Z działaniem na Squeeze był problem, na wersji testowej czy unstable także wtedy nie działało. Na szczęście jest już poprawione, co oznacza, że planeta ma szansę istnieć kolejne parę lat.

Ogólnie póki co aktualizacja całkiem przyjemna i prosta, o ile się ma systemd.

UPDATE: Na ostatnim serwerze napotkałem kolejny problem – skrypty w Pythonie korzystające z virtualenv przestały działać. Rozwiązanie łatwe do znalezienia po wpisaniu komunikatu – trzeba usunąć i utworzyć virtualenv na nowo. Dotyczyło zarówno Pythona 2 jak i Pythona 3.

[1] Został jeden serwer i jakieś desktopy na których akurat nie mam unstable i RPi robiące za router, którego trochę boję się zdalnie aktualizować, bo to zdalny system i nie mam żadnej alternatywnej łączności.

[2] Aktualizacja z przeskokiem wersji nie jest zalecanym sposobem, ale skoro to tylko okrojony kontener, który mogę w każdej chwili przywrócić z backupu, to czemu by nie spróbować?

Security score compare

Nazwa projektu jest nieciekawa, ale przyznaję, nie miałem weny. Za to mówi wszystko. Zaczęło się od porównywania punktacji na platformach do zabaw z security wśród znajomych z pracy. Szybko zeszło na to, że suche porównywanie wyników nie jest zbyt fajne, lepiej byłoby rysować wyniki w czasie.

I tak powstał skrypt w Pythonie, który pobiera wyniki z Root Me oraz RingZer0 Team Online CTF[1], parsuje HTML przy pomocy regexpa[2] i zapisuje do bazy SQLite. W innym trybie pobiera dane dla podanej platformy i generuje obrazek z wykresem punktacji. Taki jak poniżej:

Przykładowy ocenzurowany wykres generowany przez security score compare

Po drodze jest parę uproszczeń (typu dopełnianie braków zerami „od lewej”) i jest to bardzo wstępna wersja, ale działa i coś tam już widać. Strzelać z tego nikt nie będzie. 😉

Security score compare znaleźć można na GitHubie. Może komuś się przyda, albo nawet ktoś pomoże w rozwoju?

Jakby ktoś się zastanawiał, czemu ostatnio jest mniej wpisów na blogu, to tak, mam nowe zajęcie w czasie wolnym. 😉

[1] Nie są to wszystkie platformy na których się bawimy, ale te dwie są najpopularniejsze i… nie wymagają logowania, by sprawdzić punktację.
[2] Tak, wiem, ble i fuj. Ale działa.

Advent of Code

Dowiedziałem się, że jest coś takiego jak Advent of Code. Czyli kalendarz adwentowy, tylko zamiast łakoci są zadania programistyczne do rozwiązania. Dwa dziennie, liczy się i fakt rozwiązania, i czas. Rozwiązywać można w dowolnym języku, weryfikacja rozwiązania jest przez podanie wyniku.

Podobno maja być z różnych dziedzin i o różnym poziomie trudności – dziś były bardzo proste. Zrobiłem w Pythonie, potem lepszą wersję, potem jedno w Perlu, jako krótki oneliner.

Jest rywalizacja globalna, ale można też tworzyć prywatne rywalizacje i porównywać się ze znajomymi. Ja bawię się z ludźmi z pracy, choć sporo z nich utrudniło sobie wyzwanie i poznaje przy okazji nowy język. Ale ja nie jestem programistą… 😉

Trochę skojarzenie z konkursami programistycznymi, którymi bawiłem się na studiach. Żeby nie było samych zalet – mimo, że każdy uczestnik ma inne dane wejściowe, to czas rozwiązania liczy się od publikacji zadania, które ma miejsce o północy w dziwnej strefie czasowej, co pewnie faworyzuje niektóre lokalizacje geograficzne. Ale nie ma to większego znaczenia w przypadku zabawy ze znajomymi.

Polecam zerknięcie – można sobie odświeżyć umiejętności programistyczne, poćwiczyć i przede wszystkim pobawić się.

Banana Pi i ekran LCD podłączony po i2c

Dawno temu NAS został wyłączony, ale zmierzam do jego reaktywacji. Po głowie chodziło mi zamknięcie wszystkiego (zasilacz, dysk, Banana Pi) w zgrabnej, tym razem dedykowanej do elektroniki, obudowie.

Trochę z myślą o programie do przełączania łącza internetowego, a trochę o pomiarze temperatury przy pomocy komputera, przyszedł mi pomysł, by sygnalizować stan różnych rzeczy w sposób nie wymagający łączności sieciowej, czyli najdoskonalszy, analogowy: migając diodą. Oczywiście szybko doszedłem do wniosku, że jedna dioda nie wystarczy, wbudowane diody to trochę mało, ale przecież w Raspbery Pi i analogach mamy GPIO, możemy tych LEDów podłączyć kilka…

Nie wiem jak dokładnie doszło do tego, ale podczas poszukiwań szybko wpadłem na ekrany LCD z serii 1602, które również można podłączyć przez GPIO. Skoro tak, to pomyślałem, że nie ma się co ograniczać. Zamiast prostej sygnalizacji stanu i konieczności pamiętania która kombinacja co oznacza można po prostu wyświetlać dowolny tekst. Niezbyt długi, ale nadal jest to znacznie większa ilość informacji, niż z kilku czy nawet kilkunastu LEDów. W dodatku cena takiego jest bardzo przystępna, czego o różnych ekranach dotykowych czy e-ink powiedzieć nie można.

Pierwotnie chciałem podłączyć LCD do Orange Pi zero, ale niestety, nie ma on pinów GPIO – są wyprowadzenia, ale trzeba by lutować, co pewnie docelowo zrobię, ale bardziej chodziło mi o sprawdzenie sterowania, a mam pod ręką Banana Pi. Gdy szukałem schematu jak podłączyć ekran do Banana Pi, natknąłem się na coś znacznie ciekawszego – wersję ekranu LCD ze sterownikiem podłączanym przez interfejs i2c. Dzięki podłączenie temu jest bardzo proste – raptem cztery przewody, nawet nie trzeba lutować, o ile używa się gotowych przewodów z końcówkami. Dodatkowo – i to najlepsza część –  całością daje się w elegancki sposób sterować za pomocą Pythona.

Efekt końcowy wygląda tak:

LCD 1602
LCD 1602 Źródło: fot. własna

Zdjęcie zrobione telefonem, po ciemku. Z tyłu płytki jest potencjometr pozwalający na regulację kontrastu. Poziom podświetlenia jest stały, można tylko włączyć i wyłączyć LED, zarówno hardware’owo (zworka), jak i programowo. Ekran LCD bierze bardzo mało prądu – przy pomocy watomierza nie udało mi się zarejestrować różnicy, czyli całość zużywa poniżej 0,1 W.

Jak to zrobić? Powtórzę instrukcje, z których korzystałem. Instalujemy dodatkowe pakiety:

apt-get install i2c-tool python-smbus

Następnie podłączamy ekran i sprawdzamy adres przy pomocy polecenia:

i2cdetect -y 1

Otrzymaną wartość należy wpisać w skrypcie (stała ADDRESS, linia 29 w przytoczonym przykładzie).

Następnie możemy sterować ekranem z poziomu języka Python. Na przykład wywołanie efektu widocznego na ekranie można zrobić przy pomocy polecenia:

python test_lcd.py "Pomiedzy bitami" "https://zakr.es/"

Gdzie test_lcd.py ma zawartość:

import sys

from i2c_lcd import *

display = lcd()
display.lcd_display_string(sys.argv[1], 1)
display.lcd_display_string(sys.argv[2], 2)

Biblioteka pozwala na dużo więcej, między innymi na własne znaki, ale tym się póki co nie bawiłem. Wyświetlony tekst pozostaje na ekranie po zakończeniu programu do momentu wpisania nowego lub skasowania poprzedniego. Jeśli do ekranu będzie dostarczone napięcie, to wyłączenie Banana Pi nie wpływa na wyświetlany tekst. Dlatego jeśli chcemy monitorować, czy nasz komputer się nie zawiesił, musimy zmieniać okresowo tekst – w innym wypadku zawartość LCD nie świadczy o niezawieszeniu się komputera.

Sterowanie włączaniem i wyłączaniem podświetlania to:

display.backlight_on(False)
display.backlight_on(True)

Wyświetlać można cokolwiek – temperaturę, zajętość dysku, opóźnienia/straty na sieci, kurs BTC (pozdro dla L.!), adres IP (po starcie!), informacje o nowych mailach…

Pozostało mi wymyślenie, w jaki sposób zrobić sensowne sterowanie. Po głowie chodzi mi demon, który będzie pobierał informacje do wyświetlenia z jakiejś kolejki, w zależności od ich priorytetu, czasu ostatniego wyświetlenia i pory dnia sterował oświetleniem i wyświetlał informacje. A może już jest coś takiego?

I garść linków pomocnych przy tworzeniu ww. rozwiązania AKA źródła:

  1. pinout Banana Pi
  2. LCD i2c dla Raspberry Pi
  3. Banana Pi i urządzenia i2c
  4. Skrypt w Pythonie
  5. Biblioteka Python do obsługi ekranów LCD po i2c

UPDATE Dla zainteresowanych kupnem – ekran z modułem do komunikacji i2c kosztuje ok. 12 zł na Allegro. Na zdjęciu jest wersja zielona, ale istnieją też wersje niebieskie, gdzie tło jest ciemne, a napisy jasne.