Boty są złe

Od pewnego czasu obserwuję social media i dochodzę do wniosku, że boty są złe. Przynajmniej w social mediach. Przynajmniej niektóre.

Pisząc o botach mam na myśli rozwiązania, które cyklicznie biorą aktualny stan, zamieszczają go w formie wpisu w social mediach. Klasycznym przykładem jest aktualna pogoda czy też jej prognoza w danym mieście. Ale może to być też zużycie energii w jakimś kraju. Pomijam – przynajmniej na razie, przynajmniej w tym wpisie – boty, które informują jednorazowo o pewnych wydarzeniach, jak np. zamieszczenie wpisu na blogu.

Dlaczego to jest złe? Powodów jest kilka. Po pierwsze, zamieszczane w ten sposób dane tylko pozornie są aktualne. Być może nawet będą aktualne w momencie zamieszczania, ale to wymaga od użytkownika (bardziej: obserwatora) obserwacji non-stop. Czyli karmią FOMO. Jeśli użytkownik zajrzy na nie po jakimś czasie od zamieszczenia, dane będą nieaktualne. Lepiej by uczynił, sprawdzając je u źródła.

Po drugie, tylko pozornie tworzona jest historia. Owszem, jest to jakiś zapis, który jakoś można sprawdzić, ale… jest to skrajnie nieefektywne w porównaniu z dedykowanymi sposobami prezentacji zmian w czasie. Takim jak np. wykres. Czy dostarczania danych źródłowych, takimi jak np. plik CSV. Szczególnie prawdziwe dla większych częstotliwości zamieszczania danych.

Nieeleganckie odpytywanie i przetwarzanie przez cały czas, niezależnie od rzeczywistej potrzeby, zamiast na żądanie – czyli generowanie zbędnego ruchu – to już detal. Wspominam o tym tylko ze względów porządkowych.

Ostatecznie doszedłem do wniosku, że dane dostarczane przez boty informacje tylko zaśmiecają timeline. Przy okazji zużywając energię na przekładanie nieaktualnych danych z miejsca na miejsce.

Sprawdziłem obserwowane konta prowadzone przez boty na Mastodonie (którego aktulanie głównie używam jako platformy social media) i wśród obserwowanych 205 kont mam:
https://pl.fedimeteo.com/szczecin
https://pl.fedimeteo.com/poznan
https://fedi.stfn.pl/@energetykapolska
Czy też raczej: miałem. Dodatkowo wyciszyłem https://mastodon.social/@icm_meteo bo pojawiało mi się na timeline z powodu obserwowanych przeze mnie tagów. Jeśli dobrze liczę, razem daje to 26 zbędnych wiadomości dziennie mniej.

Piszę to z perspektywy czasu, bo kiedyś idea botów wydawała mi się fajna. Obserwowałem boty pogodowe, zużycia energii. Nawet zdarzyło mi się dołożyć cegiełkę. Tylko dotarło do mnie, że to niepotrzebne. Less is more.

LinkedOut

Konto na portalu LinkedIn założyłem dawno temu. Miało być trochę takim CV online, trochę miejscem gdzie można „pokazać się” i dać się znaleźć pracodawcom. Szybko okazało się, że nie do końca to działa i głównie zbieram ludzi, z którymi zetknąłem się zawodowo. I znajomych, których znam niekoniecznie zawodowo, ale też uczelnie itp. Wszytko niby zgodnie z założeniem, bo edukacja, umiejętności, doświadczenie zawodowe, ba, nawet to CV online/historia zatrudnienia coś tam pokazuje. Czy też może raczej pokazywałoby, gdybym tylko przyłożył się do uzupełniania.

Ciekawe oferty pracy? No powiedzmy, że coś tam było, ale takich naprawdę ciekawych i dopasowanych – mało. Szczególnie przez pryzmat lat. Faza, gdy zdecydowałem się przejść do rozmowy rekrutacyjnej – może kilka razy w historii. No ale też nie miałem parcia na to. Więc powiedzmy, że w kwestii zawodowej LinkedIn jako tako daje radę. W kwestii socjalnej (choć nie taka wg mnie jest rola) było dość przewidywalnie i nudno. Chwalenie się osiągnięciami, zmianą pracy, szkoleniami, rocznicami. Not great, not terrible.

I jakiś czas temu to wszystko zaczęło się zmieniać. Niekoniecznie na lepsze. Zaczęło pojawiać się więcej treści zbliżonych do Facebooka. Nie czysto zawodowych, niekoniecznie prawdziwych, obliczonych na zaangażowanie. To, co kiedyś było na FB na grupach tematycznych, albo po prostu na FB, zaczęło się pojawiać na LinkedIn. Narzekania na usługi firm, promowanie własnych usług przy pomocy wymyślonych historii i czego nauczyło mnie to o prowadzeniu biznesu. Rzyg.

Tyle jeśli chodzi o użytkowników i ich podejście, ale sam portal nie pozostaje w tyle. Pojawiły się jakieś mało sensowne gry w które rzekomo grają znajomi z firmy (przy czym każdy pyta, kto gra, bo on nie). Obliczone oczywiście na wywołanie zaangażowania i otwarcie aplikacji. Która, po otwarciu, już coś podsunie. Czy to więcej powiadomień o postach znajomych, czy po prostu treściach, które są trending.

Wiele sensownych organizacji z mojej bańki (niekoniecznie firm, choć firmy także) używa teraz combo w postaci Discord plus LinkedIn jako podstawowego sposobu informowania o organizowanych wydarzeniach. Nie jest to dla mnie niezrozumiały wybór, bo edukacyjnie/zawodowo czy nawet hobbystycznie ma sens. Ma też sens ze względu na nakład pracy z utrzymaniem – LinkedIn czy Discord oznaczają niewielki narzut. Zarówno po stronie zamieszczających, jak i odbiorców. Choć nie wiem, na ile pewne jest informowanie poprzez LinkedIn – algorytm może ukryć, a wiara, że ludzie korzystają może być zbyt optymistyczna. Istnieje co prawda ryzyko konieczności płatności lub odcięcia kanału, ale… mało prawdopodobne (odcięcie) i zapewne akceptowalne (płatności). No i teoretycznie wygodne dla użytkowników, bo zwykle mają już te platformy. Dla pozostałych jest – czy raczej: bywa – RSS lub lista mailowa.

Złapałem się na tym, że większość nieinteresujących powiadomień na telefonie pochodzi z serwisu LinkedIn[1]. Szczególnie irytujące były te o grach. Myślałem o wyłączeniu powiadomień zupełnie, jednak skoro portal stał się jednocześnie trochę feedem o eventach, to nie chciałem tego tracić. Pewnie FOMO, bo tak naprawdę o eventach i tak dowiaduję się z innych źródeł. Postanowiłem sprawdzić, czy mogę wyłączyć tylko powiadomienia push z LinkedIn dotyczące gier. Okazało się, że tak. Przy okazji zobaczyłem, że ustawienia dotyczące powiadomień w aplikacji są bardzo rozbudowane i granularne.

Wyłączyłem te o grach i… nie pomogło. Tzn. pomogło częściowo. Te o grach przestały przychodzić, ale nadal za większość powiadomień odpowiada LinkedIn. Zacząłem grzebać w ustawieniach i wyłączać kolejne rzeczy. Na pierwszy ogień poszły powiadomienia push. I znowu – niezbyt to pomogło. Mimo wyłączenia powiadomień push w większości kategorii, nadal przychodzą. Kolejnym krokiem jest wyłączenie powiadomień pochodzących z aplikacji. Stopniowo to robię – staram się, by każde nietrafione powiadomienie skutkowało wyłączeniem kolejnego w ustawieniach. Nie wykluczam, że wkrótce wyłączę powiadomienia z LinkedIn na telefonie zupełnie, czyli 2026 może być u mnie rokiem bez LinkedIn (na telefonie).

Tymczasem wpadłem na pomysł, jaki system powiadomień byłby rozsądny. Po prostu każda aplikacja powinna mieć obowiązek udostępniania maksymalnej liczby powiadomień w ciągu dnia/tygodnia. Oczywiście powiadomienia transakcyjne, potwierdzanie logowania i alerty bezpieczeństwa wyłączone z limitu. I wtedy określalibyśmy, że drogi serwisie, możesz mi wysłać w ciągu tygodnia 5 powiadomień, kombinuj, by były jak najbardziej wartościowe. Co by to dało? Totalną zmianę pozycji. Serwis musiałby dobierać interesujące treści, agregować treści. Użytkownik nie mógłby być bombardowany nadmierną ilością powiadomień.

Można to zaimplementować oczywiście inaczej, na poziomie systemu. Tyle, że wtedy jest ryzyko pominięcia powiadomień transakcyjnych itp. Jednak nie każda appka takie posiada, więc coś takiego też bym chętnie zobaczył. Pewne możliwości ustawień powiadomień już istnieją w systemie Android. Zacznę od uruchomienia historii powiadomień… (Settings -> Notifications -> Notification history).

UPDATE: Dobrzy ludzie podpowiedzieli, że nie trzeba włączać historii powiadomień. Wystarczy wejść w Settings -> Apps i dla każdej aplikacji można sprawdzić, ile powiadomień wysłała. Twarde dane potwierdzają, że appka LinkedIn jest u mnie w ścisłej czołówce. I to w porównaniu z appkami, których aktywnie używam i chcę z nich powiadomienia. W dodatku po częściowym wyłączeniu powiadomień…

[1] Swoją drogą, jeśli appka LinkedIn jest u mnie najbardziej agresywną, to czuję, że i tak mam mało powiadomień. Ale tak, nie mam np. FB na telefonie.

Dezinformacja

Dezinformacja to coś, co działa w różne strony. Dziś spotkałem się z dezinformacją wymierzoną przeciw Chinom. A w zasadzie chińskim pojazdom. Zaczęło się od social mediów i informacji:

A Norwegian bus company wants to know if their buses could be abused by China in the case of war.

So they drive two buses deep into a limestone mine to isolate them from the internet and forensically investigate how they work.

In the mine, investigators discover a Chinese kill switch which could destroy all Chinese buses.

No sensacja na miarę afery Newagu, który umieścił w oprogramowaniu blokadę wymierzoną przeciw innym serwisom, prawda?

Tylko, że niekoniecznie. Oryginalny, podlinkowany artykuł, w mało popularnym języku (pszypadek? nie sądzę) twierdzi bowiem rzeczy dokładnie odwrotne (Google Translate):

Na przykład, czy możliwe jest, aby chiński rząd uzyskał dostęp do licznych kamer w autobusach miejskich, gdyby pewnego dnia, w nie do pomyślenia przyszłości, chciał wykorzystać je do monitorowania na przykład Chińczyków w Norwegii? Tor Indstøy i jego zespół nie znajdują na to żadnych dowodów. I to jest pozytywne. Ale odkrywają coś jeszcze. Chiński autobus elektryczny zawiera komputer, który między innymi steruje akumulatorem i silnikiem autobusu, aby autobus mógł jak najefektywniej poruszać się po Oslo. Komputer ten – za pośrednictwem małej karty SIM – jest podłączony do internetu, dzięki czemu może wysyłać informacje, a czasami pobierać aktualizacje. Bo tak, autobus można aktualizować dokładnie tak samo, jak telefon. Śledczy doszli do następującego wniosku: taka aktualizacja umożliwia chińskiej firmie stworzenie funkcji, która całkowicie uniemożliwia jazdę autobusowi. Ponownie musimy wyobrazić sobie przyszłość, w której nasze relacje z Chinami będą bardziej napięte niż obecnie, a chiński rząd chce doprowadzić do upadku Oslo, blokując kilkaset autobusów miejskich na środku ulicy w godzinach szczytu. To prawdopodobnie się nie wydarzy. Ale może się wydarzyć.

Czyli nie znaleziono funkcji szpiegujących. Nie znaleziono – dokładnie odwrotnie, niż w przypadku afery Newagu – killswitcha umożliwiającego unieruchomienie sprzętu. To, co znaleziono, to jedynie łączność i możliwość pobierania aktualizacji. Typowe funkcjonalności.

Oczywiście, każda aktualizacja oprogramowania może całkowicie zmienić jego działanie. Czy to w sposób zamierzony, czy niezamierzony – w wyniku błędnej aktualizacji urządzenie może przestać działać. Ale czy o każdym pojeździe z łącznością poprzez kartę SIM i aktualizacją softu napiszemy, że ma killswitcha? Czy systemy Windows i macOS mają killswitcha? Android? iOS? W końcu czy killswitcha ma mój Debian, na którym zainstalowałem unattened-upgrades? Nie, nikt rozsądny tego w ten sposób nie nazwie.

Tymczasem lawina dezinformacji i antychińskiego FUD ruszyła i np. polskie (ale nie tylko) media krzyczą już nagłówkami w stylu Chińskie autobusy mogą być zdalnie sterowane. Szokujące wyniki testu czy Chińczycy mogli sterować autobusami w Danii? Te same pojazdy jeżdżą w Polsce. No i oczywiście po drodze już dorobiły się killswitchy.

Warto sprawdzać źródła[1], tym bardziej, jeśli w grę wchodzi lobbing, kontrakty na sprzęt i duże pieniądze.

I dla jasności, doceniam model zagrożeń, który przewidują Norwegowie. Uważam, że urządzenia (nie tylko pojazdy, instalacje fotowoltaiczne czy lodówki też mogą dać bardzo ciekawe efekty) generalnie nie powinny mieć dostępu do sieci, a użytkownik powinien mieć możliwość samodzielnego decydowania fakcie i czasie wykonywania aktualizacji. Czym może się skończyć aktualizacja w nieodpowiednim momencie – wiadomo.

Warto też zwracać uwagę na ile bliskie politycznie są firmy mające kontrolę nad urządzeniami. Bo czy np. Tesle w Europie mogą szpiegować kamerami? Czy mogą dostać oprogramowanie, które w określonych okolicznościach uniemożliwi otwarcie drzwi, zablokuje możliwość kierowania i rozpędzi pojazd do maksymalnej prędkości? Cytując artykuł: To prawdopodobnie się nie wydarzy. Ale może się wydarzyć.

[1] Tak, mam świadomość, że duński artykuł powstał na bazie norweskiego. Niestety, paywall.