Solaar – parowanie urządzeń bezprzewodowych Logitech

Urządzenie bezprzewodowe podłączane do komputera składa się z właściwego urządzenia, oraz odbiornika, podłączanego do komputera. Ten ostatni jest niewielki, przez co łatwo go zgubić. Bywa też, że w środowisku, gdzie podobnych urządzeń jest wiele, urządzenia zostaną zamienione. Z racji częstego przenoszenia, niewielkich rozmiarów urządzeń i braku elementów charakterystycznych, opisywany problem dotyczy raczej myszy bezprzewodowych.

Mysz bezprzewodowa Logitech

Źródło: https://www.mwave.com.au/

Zatem tam, gdzie jest sporo bezprzewodowych urządzeń podobnego typu, na przykład w biurach, często zdarza się, że stopniowo pojawiają się zdekompletowane lub przemieszane zestawy bezprzewodowe. Teoretycznie niesprawne, ponieważ szybki test polegający na włożeniu nowej baterii i podłączeniu urządzenia nie da żadnych efektów – urządzenie nie zadziała ze względu na nieprawidłowe parowanie urządzenia z odbiornikiem.

Jak dowiedziałem się niedawno podczas rozmowy o przydasiach, użytkownicy systemu Linux mają rozwiązanie na tego typu problemy, przynajmniej dla wielu urządzeń firmy Logitech. Istnieje bowiem program Solaar, czyli narzędzie pozwalające na zarządzanie parowaniem urządzeń bezprzewodowych tej firmy.

W przypadku Ubuntu i Debiana wystarczy zainstalować pakiet solaar, a następnie uruchomić program. Użycie jest bardzo proste, wystarczy włączyć urządzenie, które ma być sparowane.

Poza umożliwieniem parowania z dowolnym odbiornikiem tego samego typu, daje ono – na niektórych urządzeniach – dostęp funkcji, do których standardowo nie ma dostępu. Praktycznie dla wszystkich urządzeń pozwala na odczyt stanu baterii (akumulatora!), dzięki czemu można zawczasu przygotować się do wymiany i uniknąć przykrej niespodzianki w postaci niespodziewanego rozładowania.

Dodatkowo program można teoretycznie wykorzystać do zmniejszenia ilości podłączonych urządzeń USB – do jednego odbiornika można przypisać kilka urządzeń, np. mysz i klawiaturę, o ile korzystają z odbiornika tego samego typu. Nie testowałem jednak konfiguracji z podłączonymi jednocześnie kilkoma urządzeniami.

Tak czy inaczej, posiadając „niesprawne” lub zdekompletowane urządzenie firmy Logitech, niekoniecznie warto je od razu wyrzucać, może się ono jeszcze komuś przydać. Jeśli istnieją podobne rozwiązania dla innych systemów, dajcie znać w komentarzach.

Ubuntu 14.04 LTS, apt-dater i restart usług

Jakiś czas temu zachwalałem apt-dater jako narzędzie do aktualizacji większej ilości systemów. Jak pisałem w późniejszych uwagach, apt-dater nieźle integruje się z programem needrestart. Tyle teorii…

Niestety, o ile na Debianie Jessie wyglądało to naprawdę dobrze i sprawdzenie przez checkrestart (inne polecenie realizujące podobne zadanie) dawało spójne wyniki z needrestart, o tyle na Ubuntu 14.04 LTS needrestart pokazywał często, że do restartu nic nie ma, o tyle checkrestart był zupełnie innego zdania... I – co gorsza – miał rację.

Przyczyną okazała się różnica w wersji needrestart. W Jessie jest to 1.2, w Ubuntu 14.04 LTS – 0.5. Ponieważ to skrypt perlowy, to dałem szansę i wrzuciłem wersję z Debiana (stable). Instaluje się czysto, działa bardzo dobrze – w połączeniu z apt-dater wykrywa więcej usług do restartu i także tu wyniki needrestart są teraz spójne z checkrestart.

Nawiasem, checkrestart w Jessie ma problem z mysql i zawsze pokazuje, że należy go zrestartować. Jest na to zgłoszony bug. Ale to tak nawiasem, kto korzysta, ten wie, zresztą można dopisać mysql do wyjątków w konfigu.

Korzystając z apt-dater – parę uwag

Od pewnego czasu korzystam z opisywanego kiedyś narzędzia apt-dater do aktualizacji hostów w środowiskach większych, niż kilka własnych testowych maszyn. Garść praktycznych uwag nt. używania w takich środowiskach.

  1. W okolicy wersji 1.0 zmienił się format pliku (teraz jest XML), przez co linkowany wyżej opis jest nieaktualny. Zmian wymagał też skrypt generujący konfigurację apt-datera na podstawie danych z Chefa.
  2. Warto podzielić hosty na grupy – raz, że łatwiej decydować, gdzie wykonujemy aktualizację w danym momencie, dwa, że każdy host to osobne procesy w momencie działań więc… może być tego za dużo, jeśli zaczniemy aktualizować listę pakietów wszędzie jednocześnie (tak, mam skonfigurowane limits na workstacji, tak walnąłem w limity, jak leciałem hurtem).
  3. Sama aktualizacja to nie wszystko, trzeba jeszcze zrestartować procesy korzystające ze starych bibliotek. Kiedyś był checkrestart, teraz jest bardziej popularny –  i nieźle współpracujący z apt-daterneedrestart.
  4. Niezależnie od podziału na grupy, można ad hoc zaznaczyć hosty do wykonania operacji (polecenie tag). Sposób niezbyt intuicyjny, bo najpierw zaznaczamy hosty [t], następnie zatwierdzamy je do wykonania [;], a na końcu wybieramy polecenie do wykonania.
  5. Apt-dater przyspiesza pracę, ale nie udało mi się (i nie tylko mi), uniknąć podłączania do każdej sesji po zakończeniu aktualizacji i zamykania jej. Nawet, jeśli cała aktualizacja przeszła pomyślnie, bez interaktywnych pytań i nie ma nic do restartu. Gdyby się komuś udało – proszę o komentarz.
  6. Odpowiednio ustawione hold lub apt_preferences to podstawa, jeśli ma się jakieś dziwne (czytaj: 3rd party) pakiety, których autorzy niezupełnie umieją paczkować Debian way.

W każdym razie apt-dater bardzo ułatwia i przyspiesza pracę. Generalnie polecam.

Automatyczny wybór najlepszego mirrora w Debianie

Co prawda pisałem o tym blisko trzy lata temu, ale warto przypomnieć, że jest nowa metoda wyboru najlepszego mirrora pakietów deb w Debianie. Okazja tym lepsza, że z http.debian.net awansowało na httpredir.debian.org. Czyli jest pełnoprawną, oficjalną częścią Debiana. Jest też możliwość wyboru tego repozytorium podczas instalacji, przynajmniej od wersji Jessie.

Wiele się nie zmieniło, więc po szczegóły odsyłam do starego opisu albo na stronę projektu. Ze zmian: pojawił się adres IPv6, debootstrap też nie ma od jakiegoś czasu problemów z redirectorem. Ja korzystałem przez te trzy lata na różnych systemach (także produkcyjnych) i nie zauważyłem większych problemów, przynajmniej w wersji podstawowej, bo z niszami typu debootstrap czy apt-p2p kiedyś problemy były. Polecam.

Powtarzalne budowanie pakietów w Debianie

Dyskusji nt. zgodności pakietów binarnych z dostarczanymi źródłami teraz nie znajdę (podrzucenie mile widziane), ale Półtora roku temu pisałem o braku weryfikacji, czy kod źródłowy jest zgodny z wersją binarną. Pamiętam, że w różnych dystrybucjach wyglądało to różnie, a chyba w żadnej dobrze. IIRC na testowanym pakiecie różnice w Debianie były minimalne, bo dotyczyły tylko timestampu ale… były. W praktyce dla użytkownika końcowego oznacza to brak możliwości łatwego zweryfikowania, czy dostarczony (bardziej: deklarowany) kod źródłowy odpowiada dostarczonej wersji binarnej pakietu[1].

Implikacje są oczywiste: możemy uruchamiać co innego, niż sądzimy, że uruchamiamy. Z jednej strony może dojść do naruszenia licencji (zwł. GPL) i użytkownik może mieć problemy z modyfikacją oprogramowania, z drugiej, bardziej praktycznej: mogą pojawić się problemy z bezpieczeństwem. Nie tylko developer może dołożyć coś od siebie (developerom ufamy), ale nawet atakujący może w wyniku włamania przejąć klucze jakiegoś developera i wprowadzić zmodyfikowaną wersję binarną pakietu do repozytorium.

Wiadomo, że dokładna i systematyczna kontrola podstawą zaufania, w związku z tym w Debianie ogłoszono projekt Reproducible Builds, który ma na celu dostarczenie narzędzi i środowisk do kontroli oraz poprawę pakietów tak, aby można było w prosty sposób sprawdzić zgodność pakietu binarnego ze źródłem. Czyli każdy będzie mógł łatwo odpowiedzieć na pytanie: czy dany pakiet powstał z deklarowanego źródła?

Projekt dotyczy raczej przyszłych wersji Debiana, ale na pewno jest krokiem w kierunku zwiększenia wolności użytkowników i bezpieczeństwa.

Wg danych projektu w chwili obecnej udało się potwierdzić powtarzalność budowy ponad 83% pakietów z repozytorium main dla Debiana unstable.

[1] Nie miejsce na dyskusję nad wyższością dystrybucji pakietów w źródłach nad wersją binarną i odwrotnie.

Bananian, czyli Linux dla Banana Pi

O Banana Pi pisałem już jakiś czas temu. Jeszcze wcześniej narzekałem na Raspbiana, że dziwne opcje ma, że bloat… Cóż, posiadacze Raspberry Pi nie mają specjalnie wyboru, natomiast w przypadku Banana Pi nie ma przeciwskazań, by korzystać z normalnej architektury armhf w Debianie. No dobrze, jest jeden wyjątek, czyli kernel…

Niedawno, po dłuższej, bo blisko dwumiesięcznej przerwie zajrzałem na forum producenta Banana Pi, a tam rzuciła mi się w oczy informacja o wydaniu dystrybucji Linuksa dla Banana Pi o nazwie Bananian. Wesoła nazwa, pomyślałem i stwierdziłem, że może faktycznie na popularności Raspberry Pi przesadnie bazują, skoro nawet Raspbiana przechrzcili… Potem wszedłem na stronkę dystrybucji, doczytałem i… jestem bardzo zaskoczony i zadowolony. Tak naprawdę autorzy poszli w tę stronę, w którą sam planowałem iść.

Czym jest Bananian? Bananian nie ma wiele wspólnego z Raspbianem, poza nazwą. To minimalna wersja (base system, zero raspbianowego bloatu!) Debiana, tuningowana pod Banana Pi (głównie kernel, plus skrypty pomocnicze). Dla pakietów (poza kernelem) korzysta z wyłącznie oficjalnych repozytoriów Debiana, czyli koniec z opóźnieniami w aktualizacjach pakietów (także security). Tuning polega na poprawieniu wydajności i bezpieczeństwa. Normalny swap (niestety włączony domyślnie), bez cudacznych skryptów. Tuning SSH pod kątem zwiększenia bezpieczeństwa zgodnie z wytycznymi z bettercrypto.org. Więcej o zmianach, ficzerach itd. na stronce.

Do tego obraz jest bardzo mały (spakowany poniżej 230 MB, po rozpakowaniu wchodzi na kartę 2GB), a developerzy sprawili na mnie znacznie lepsze wrażenie, niż ci od Raspbiana (bardziej przyjaźni i otwarci na propozycje/wiedzę).  Załapałem się na wydanie nowej wersji i nawet jakieś zgłoszone bugi na forum zostały naprawione (lub dodane do bugtrackera). Zdecydowanie Bananian mi się podoba. Taki minimalny (stronka też). 🙂

UPDATE: Projekt został zakończony, Bananian nie jest już rozwijany.

One apt to rule them all

Zdarza się, że mamy więcej niż jednego czy dwa hosty do zarządzania. Zdarza się, że wykonując aktualizację na desktopie zapomnimy o innych hostach. Albo, po prostu chcemy sobie uprościć aktualizacje i nie musieć się ręcznie logować w kilka(naście, -dziesiąt) miejsc.

Jest przyjemne, konsolowe narzędzie, które ułatwi takie zadanie. Chodzi o apt-dater, czyli narzędzie do automatycznej aktualizacji wielu hostów, działające w ncurses. Działa z pochodnymi Debiana, ale również z systemami wykorzystującymi managery pakietów rug czy yum. Zasada działania jest prosta i nieco podobna do rozwiązań typu clusterssh. Na systemie docelowym dodajemy (dla pochodnych Debiana) użytkownika, który ma dodane w /etc/sudoers:

user ALL=NOPASSWD: /usr/bin/apt-get, /usr/bin/aptitude

Dodatkowo należy umożliwić temu użytkownikowi logowanie po kluczach (pamiętamy o używaniu kluczy z hasłem!) z maszyny, z której będziemy zarządzać. No i oczywiście skonfigurować hosty, którymi apt-dater będzie zarządzać. Domyślna konfiguracja znajduje się w plikach w katalogu:

$XDG_CONFIG_HOME/apt-dater/

Definiujemy tam grupy hostów, użytkowników na poszczególnych systemach, hosty (IP lub FQDN) oraz port. Przykładowa zawartość pliku hosts.conf:

[GRUPA1]
Hosts=localhost;pi@mojeraspberry:222

[GRUPA2]
Hosts=user1@serwer.www;user2@serwer.db:222;user3@serwer.poczty:222

[GRUPA3]
Hosts=user1@kolejny.serwer,user1@kolejny.serwer2

Jednym przyciśnięciem klawisza można wywołać aktualizację listy pakietów lub instalację aktualizacji w całej grupie hostów lub na pojedynczym hoście. Oczywiście jest możliwość podłączenia się do wybranego hosta i dokładnego sprawdzenia sytuacji.

Korzystanie nie jest oczywiste – trzeba się chwilę pobawić i przywyknąć. Nie podoba mi się też wykorzystanie aptitude, którego nie trawię i który AFAIK korzysta z innego algorytmu ustalania zależności, niż apt-get[1]. Wolałbym wajig albo gołego apt-get. Domyślnie wykorzystywany jest apt-get, ale można zmienić go na aptitude w pliku /etc/apt-dater-host.conf. Niemniej rozwiązanie jest ciekawe i mało znane, więc informuję i polecam wypróbowanie. A nuż komuś się spodoba. Ja używam pół na pół – czasem aktualizacje przy pomocy apt-dater, czasem po prostu aktualizuję tradycyjnym wajig daily-upgrade.

PS Dzięki K. za informację o tym programie.

[1] Z tego powodu kiedyś był zalecany przy aktualizacji wersji Debiana. Od jakiegoś czasu zalecany jest apt-get.

UPDATE: Poprawione błędy w nazwach plików, dodana informacja o wyborze programu używanego do aktualizacji.

Czy to naprawdę kod źródłowy tego programu?

Polecam cały artykuł Is that really the source code for this software? a dla niecierpliwych lub niespikających krótkie streszczenie. Wiele wolnego oprogramowania przychodzi w postaci binarnej, do której dołączony jest kod źródłowy w teorii odpowiadający dokładnie temu, z którego zostały zbudowane wersje binarne. Zagadnienie jest ważne zarówno z punktu widzenia wolności oprogramowania, jak i bezpieczeństwa.

Autor ww. artykułu postanowił sprawdzić, jak to wygląda w praktyce dla popularnych dystrybucji Linuksa (Debian, Fedora, OpenSUSE) na przykładzie tak prostego oprogramowania jak tar. Wykorzystał do tego celu minimalne instalacje systemu, korzystał ze źródeł dostarczonych w dystrybucjach i metod budowania zalecanych przez dystrybucje.

Wyniki są dość zaskakujące ani razu nie udało mu się uzyskać dokładnej (bit w bit) kopii tego prostego przecież pakietu.

W przypadku Debiana różnice były minimalne (data i id buildu w plikach wykonywalnych), w przypadku OpenSUSE było gorzej – powstałe pliki binarne były 5 razy większe od oryginału, ale po stripnięciu wersji binarnych sytuacja wyglądała już podobnie jak w przypadku Debiana. Najgorzej wypadła Fedora – nie tylko różnic było najwięcej, ale autorowi artykułu nie udało się ustalić przyczyn wszystkich rozbieżności i „niełatwo stwierdzić, czy samodzielny build ze źródeł będzie funkcjonował identycznie, jak opublikowana wersja binarna z dystrybucji”.

W przypadku skomplikowanych pakietów i projektów luźniej podchodzących do kwestii wolności oprogramowania, niż dystrybucje Linuksowe (np. firmware routerów z wykorzystaniem wolnego oprogramowania – często zamieszczają kernel, ale zwykle jest to wersja waniliowa wzięta na żywca z kernel.org…) różnice będą jeszcze większe. Gdyby ktoś znalazł komentarz RMS do sprawy, proszę o linka – bardzo jestem ciekaw, co ma do powiedzenia w tej sprawie.

Aktualizacja Debiana do wersji Wheezy (7.0) z użyciem apt-p2p – HOWTO.

Ponieważ na dniach ma pojawić się nowe stabilne wydanie Debiana (Wheezy), postanowiłem zrobić upgrade na tym desktopie, gdzie jeszcze z niej nie korzystam. Przy okazji postanowiłem skorzystać z dobrodziejstw p2p i odświeżyć sytuację związaną z opisywanym kiedyś apt-p2p, tym bardziej, że nowe wydania są doskonałym momentem na wykorzystanie p2p do aktualizacji systemu (możliwe obciążenie mirrorów z uwagi na ilość zainteresowanych, sporo peerów). Tym bardziej, że pojawiło się trochę głosów na Twitterze/ideni.ca promujących apt-p2p.

Wpis jest w założeniu tylko szczegółowym howto dotyczącym konfiguracji i użycia apt-p2p, bez samego opisu aktualizacji do Wheezy.

Po co to wszystko?

Krótko w punktach, czemu idea p2p do dystrybucji pakietów mi się podoba:

  • Uniezależnienie się od poszczególnych mirrorów
  • Lepsze skalowanie
  • Mniejsze wymagania dotyczące sprzętu i łącz w stosunku do projektu Debian
  • Bezpieczeństwo jest zachowane (sumy kontrolne pakietów, podpisy GPG)

To oczywiście przy większej ilości węzłów. Przy mniejszej może być wręcz wolniej, ale apt-p2p ma zaimplementowany mechanizm fallbacku do tradycyjnego pobierania, więc nawet przy niewielkiej ilości węzłów nic nie przestaje działać.

Wymagania:

  • możliwość otwarcia/przekierowania portu na routerze do komputera, gdzie uruchomiony będzie apt-p2p
  • dwa razy więcej wolnego miejsca na pakiety .deb, niż przy zwykłej aktualizacji (apt-p2p ma swój katalog na cache, niezależny od /var/cache/apt)

Krok 1 – przekierowanie portów na routerze

Przekierowanie portów jest wymagane. Bez tego nie będziemy w stanie udostępniać pobranych pakietów, a taka jest idea p2p. Przekierowujemy zarówno protokoły TCP, jak i UDP.

Krok 2 – instalacja apt-p2p

wajig install apt-p2p

Domyślna konfiguracja jest OK, jedyne co warto zrobić, to pomyśleć nad zmianą portu na inny, niż domyślny 9977, jeśli mamy taką potrzebę. Paranoicy mogą wyłączyć zdalny podgląd statystyk.

Uwaga: jeśli chcemy, aby nasz apt-p2p posłużył jako proxy dla większej ilości maszyn w LAN (działa bez problemu, także dla różnych architektur na pojedynczej instancji apt-p2p), należy, zgodnie ze zgłoszonym bugreportem, zmodyfikować linię w pliku /usr/share/pyshared/apt_p2p/HTTPServer.py[1]:

if request.remoteAddr.host != "127.0.0.1:

na

    if not (request.remoteAddr.host == "127.0.0.1" or            request.remoteAddr.host.startswith("192.168.")):

gdzie 192.168 to początek (pierwsze 2 oktety) adresacji z naszej sieci LAN.

Krok 3 – edycja plików z repozytoriami (/etc/apt/sources.list)

Załóżmy prosty przypadek (jeśli ktoś grzebał w /etc/apt/preferences, lub ma więcej repozytoriów to zakładam, że wie, co zrobił i umie się dostosować), czyli, że mieliśmy wpisy:

deb http://http.debian.net/debian/ squeeze main contrib non-free
deb http://security.debian.org/ squeeze/updates main contrib non-free

zmieniamy je na

deb http://localhost:9977/ftp2.de.debian.org/debian/ wheezy main contrib non-free
deb http://localhost:9977/security.debian.org/ wheezy/updates main contrib non-free

Uwaga: jeśli zmienialiśmy port z domyślnego 9977, lub łączymy się do maszyny w sieci LAN, na której działa apt-p2p, to stosownie modyfikujemy localhost:9977

Zauważmy, że nie korzystamy z http.debian.net, tylko podajemy wprost adres repozytorium. Niestety apt-p2p nie działa za http.debian.net, wkrótce zgłoszę buga.

Krok 4 – sprawdzenie działania apt-p2p

Łączymy się przeglądarką z hostem, na którym działa apt-p2p i sprawdzamy statystyki. W przypadku uruchomienia lokalnie wpisujemy w pasku adresu http://localhost:9977/

Sprawdzamy czy adres IP w Contact jest taki sam, jak adres IP, z jakiego jesteśmy widoczni w sieci. Jeśli jest, to OK.

W DHT statistics sprawdzamy wartość Reachable. Jeśli poprawnie przekierowaliśmy porty, to będzie True.

Ostatnia rzecz do sprawdzenia w statystykach to Number of nodes. Wiadomo, że im więcej, tym lepiej (domyślnie apt-p2p nie pobiera przez p2p, jeśli ilość węzłów z danym plikiem jest mniejsza niż 3), po paru minutach powinniśmy widzieć tam ok. 30 węzłów (co nie znaczy, że wszystkie z nich mają potrzebne nam pakiety!). Wydaje mi się, że to minimalna sensowna wartość, by zacząć korzystać z apt-p2p.

Na koniec możemy zrobić wajig update i zobaczyć, czy pliki są pobierane bez błędów ze wskazanego źródła[2].

Uwaga: jeśli jesteśmy za NAT i zmieni się IP, to pole Contact nie ulegnie zmianie. Nadal będziemy mogli pobierać pakiety (choć nie dam głowy, czy z użyciem p2p), natomiast nic nie wyślemy. Do odświeżenia wymagany jest restart demona apt-p2p.

W tym momencie jesteśmy gotowi do aktualizacji systemu z użyciem technologii p2p.

[1] Tak, brzydkie grzebanie na żywca w plikach przychodzących w paczce; okolice linii 266.

[2] Stosunkowo często widziałem 500 internal server error w pierwszym przebiegu i poprawne działanie przy kolejnych. Proponuję najpierw wykonać aktualizację w trybie samego pobierania pakietów.

Debian Wheezy i Zabbix.

Dziś nieco się zdziwiłem, a raczej rozczarowałem. Okazuje się, że w nadchodzącym stabilnym wydaniu Debiana nie będzie Zabbiksa. W ogóle. Co prawda bardzo łatwo zrobić paczkę z publikowanych źródeł – i tak właśnie robię, bo serwer Zabbiksa czyli zabbix-server warto mieć w najnowszej wersji – ale wersja zabbix-agent  ma już niewielkie znaczenie, gdyż starsze wersje agenta zwykle współpracują ze znacznie nowszymi serwerami bez żadnych problemów. A jednak jest wygodnie było mieć agenta dostępnego w oficjalnym repozytorium pakietów.

Rozwiązań jest kilka: można pakiety robić samodzielnie, być może pojawią się też w backportach, ale dziś dowiedziałem się, że istnieje też repozytorium pakietów prowadzone przez twórców Zabbiksa. Znaleźć w nim można wersje dla Debiana (tylko stable), Ubuntu oraz RHEL.

Wolne repozytoria dla Androida czyli alternatywa dla Google Play.

Model sprzedaży aplikacji przez Google mi się niezbyt podoba: sporo mało użytecznych aplikacji, wszechobecne aplikacje płatne i z reklamami. Oczywiście, niby jest system ocen, ale nadal ciężko wybrać (z dwóch wysoko ocenianych czytników ebooków jeden był totalnie OKDR). Niby jest filtrowanie płatne/bezpłatne, ale już filtra na wersję bez reklam nie ma. Ogólnie, żeby coś znaleźć fajnego, trzeba trochę prób i błędów. Niewiele jest dobrych i jednocześnie darmowych aplikacji. TBH wolałbym trial pełnej wersji, albo po prostu aplikacje, które w prosty sposób umożliwiają przekazanie pieniędzy np. przy pomocy Flattr. Na ostatnim P.I.W.O pytałem o alternatywne repozytoria pakietów i nikt nie znał takowego.

Dołóżmy do tego fakt, że twórca aplikacji sprzedawanej w Google Play dostaje w przypadku zakupu nasze dokładne dane i robi się niezbyt ciekawie. Gdyby ktoś chciał repozytorium zorientowane bardziej na wolność, prywatność i z wolnym oprogramowaniem, to informuję, że takowe istnieje. Dowiedziałem się o nim, gdy ponarzekałem na Androida – zostałem odesłany do projektu Replicant, czyli całkowicie wolnej alternatywy dla Androida.

Mój tablet (Go Clever A73) nie jest wspierany (ogólnie mało urządzeń jest), ale za to dowiedziałem się o tytułowym wolnym repozytorium dla Androida, czyli f-droid.org, czyli wspomnianej alternatywie dla Google market AKA Play. Zawiera tylko wolne oprogramowanie (preferowany sposób dystrybucji to dostarczenie kodu źródłowego do utrzymujących f-droid.org, a następnie skompilowanie przez nich). Można pobierać aplikacje bezpośrednio, można skorzystać z managera. Pierwsze wrażenie przy instalacji pakietów z jego pomocą – znacznie lżejszy od aplikacji obsługującej Play. Aplikacje szybciej się pobierają i instalują. I mniej kolorowo – niestety, dostępne są tylko opisy aplikacji, nie ma screenshotów. Wada, bo jednak kupujemy oczami.

Część aplikacji jest dostępnych w Play (co ciekawe, musiały być wysoko ocenione, skoro je zainstalowałem). Może się zdarzyć, że przed instalacją wersji z f-droid.org trzeba będzie odinstalować wersję z Google Play. Większość aplikacji jest użyteczna i po prostu działa. Trzeba jednak zwrócić uwagę na opisy i funkcjonalności, bo czasem zdarza się, że aplikacja dostępna w repozytorium f-droid jest mniej funkcjonalna, niż jej odpowiednik z Google Play – wynik pozbycia się niewolnych bibliotek czy źródeł danych.

Inną ciekawą funkcją są tzw. antyfunkcje. W managerze pakietów można określić, czy chcemy dopuścić instalację aplikacji zawierających reklamy, namierzających położenie lub raportujących działania (kiedyś to się spyware nazywało…), wspierających płatne dodatki, wspierających płatne usługi sieciowe czy w końcu zależne od innych, płatnych aplikacji. Domyślnie wyszukuje tylko wśród wolnych aplikacji, ale można wyłączyć. Jeśli komuś zależy, to może podążać ścieżką GNU i RMS, ale nie ma przymusu.

W przeciwieństwie do Play, f-droid.org pozwala na wybór wersji instalowanej aplikacji. Czyli jeśli najnowsza np. nie działa na naszym sprzęcie, albo zwyczajnie się nam nie podobają zmiany wprowadzone przez autora, to nie ma przymusu i nadal można zainstalować wersję starszą.

Nie wiem jak ocenią f-droid.org typowi użytkownicy, ale z linuksiarskiej perspektywy – warto się zainteresować tym alternatywnym repozytorium pakietów dla systemu Android. Oczywiście z obu źródeł pakietów można korzystać jednocześnie.

PS. Opisuję, bo mało popularne, choć było opisywane po polsku dwa razy.

Najlepszy mirror w Debianie.

Z wpisu Raphaela można się dowiedzieć, że dla HTTP uruchomiony został nowy sposób znajdowania najlepszego mirrora pakietów Debiana. Obsługuje zarówno źródła, jak i pakiety binarne dla wszystkich podstawowych wersji Debiana (stable, testing, unstable, experimental), a także dla backports oraz archiwalnych wersji systemu (archive).

Używając redirectora zawsze trafimy do aktualnego, działającego i teoretycznie najbliższego, czyli najszybszego (na podstawie adresu IP) mirrora pakietów Debiana. Przydatne szczególnie dla tych, którzy często zmieniają miejsce połączenia z siecią, trafiają na nieaktualne lub niedostępne repozytoria lub chcą pobierać pakiety szybciej.

Pełna lista zalet (ze strony projektu Debian mirror HTTP redirector):

  • Brak niedostępnych mirrorów
  • Brak przeterminowanych mirrorów
  • Wykorzystanie nowych mirrorów
  • Load-balancing
  • Szybsze pobieranie (gdy wykorzystywany jest APT, poprzez równoległe pobieranie)
  • Świetne przy połączeniach mobilnych

Możemy bez jakichkolwiek zmian w systemie zobaczyć, jaki będzie wpływ (dla danego IP) przy pomocy demo. Sama konfiguracja jest trywialna i sprowadza się do podania adresu redirectora w sources.list.

Włączyłem testowo, działa, planuję włączać kolejno na moich systemach.

Apt-p2p – ostateczny test.

Krótko o apt-p2p.

Apt-p2p spodobał mi się od razu, gdy tylko o nim usłyszałem. Jest to bardzo ciekawe podejście, w którym pobieranie pakietów deb odbywa się przy pomocy P2P (protokół bittorrent), zamiast z tradycyjnych centralnych repozytoriów (HTTP, FTP). Centralne repozytoria są wykorzystywane wyłącznie w przypadku, kiedy pakiet nie jest dostępny przez P2P lub nie jest wystarczająco popularny (za mało peerów).

Kiedyś zrobiłem krótki test apt-p2p, ale trudno go nazwać miarodajnym – maszyna była bardzo słaba, demon ma spory apetyt na zasoby i nie udało mi się wtedy zmusić go do działania jako proxy dla innych maszyn, a sam test nie trwał długo. Od tamtej pory minęło trochę czasu. Maszynka robiąca za router została wymieniona na coś bardziej współczesnego, znalazłem sposób na uruchomienie apt-p2p jako lokalnego proxy (brzydki, bo wymaga gmerania w kodzie, ale się da i działa). Program dostał drugą szansę.

Efekty działania.

Demon był testowany (czyli po prostu używany) w sumie na trzech maszynach, przez parę tygodni. Pierwsza maszyna, działająca 24/7, w zasadzie base system + parę pakietów, Lenny, publiczne IP, robiła też za proxy dla kolejnej (desktop, Lenny). Apt-p2p w wersji 0.1.5:

Transport

Mirror Downloads Peer Downloads Peer Uploads
This Session 0.0B 0.0B 0.0B
Session Ratio 0.00% 0.00% 0.00%
All-Time 108MiB 32.5MiB 50.4MiB
All-Time Ratio 76.85% 23.15% 35.86%

 

Maszyna druga (mój desktop), Squeeze, za NAT, bez przekierowanych portów. Apt-p2p w wersji 0.1.6:

Transport

Mirror Downloads Peer Downloads Peer Uploads
This Session 47.4MiB 119KiB 0.0B
Session Ratio 99.75% 0.25% 0.00%
All-Time 1.07GiB 340MiB 0.0B
All-Time Ratio 76.33% 23.67% 0.00%

Statystyk trzeciej maszyny nie zaprezentuję – napotkałem na dziwny problem z pobieraniem plików, być może mający związek z uruchomieniem tunelu IPv6 (MTU? brak wsparcia dla IPv6 w apt-p2p?) i cache był czyszczony przy okazji prób rozwiązania problemu. Jak patrzyłem wcześniej, to nic specjalnie różniącego się od powyższych nie zauważyłem.

Inne uwagi.

Pierwsze, co rzuca się w oczy po zmianie sposobu pobierania, to fakt, że pobieranie jest znacznie wolniejsze, niż normalnie. Widać to szczególnie na szybszych maszynach, z lepszym łączem. Prawda jest taka, że zwykle z tradycyjnych repozytoriów pakiety lecą z pełną prędkością. W przypadku skorzystania z apt-p2p widać przy każdym pliku laga, zapewne chodzi o sprawdzanie, czy peery posiadają dany pakiet. Nie jest to drastyczne dla aktualizacji systemu, ale drażni, jeśli potrzebujemy szybko doinstalować jakiś pakiet.

Jeśli chodzi o pobieranie, to jak widać na tej mizernej próbce, stosunek pakietów pobieranych tradycyjnie do pobieranych przez P2P jest w miarę stały i wynosi około 3 do 1. Całkiem niezły wynik, szczerze mówiąc liczyłem na znacznie mniej pobieranych przez P2P.

Widać też wyraźnie, że przekierowanie portu jest absolutnie niezbędne, jeśli nie chcemy być leecherem. Szczerze mówiąc, liczyłem, że coś tam będzie się wysyłać zza NAT do peerów z publicznym IP, tak jak przy tradycyjnym P2P, ale widocznie implementacja protokołu niestety nie pozwala na to.

Pakiet ma sporo błędów, a autor nie spieszy się z ich usunięciem. Wspomniany wcześniej brak prostego sposobu na uruchomienie apt-p2p jako lokalnego proxy to jeden z przykładów. Do tego dochodzą nieciekawe defaulty związane z miejscem zajmowanym przez logi czy problemy z działaniem przy zmianie IP lub utracie łączności z Internetem.

Na szybką poprawę błędu związanego z możliwym DDoSem przez klientów P2P też pewnie nie ma co liczyć… Nawet nie zgłaszałem tego, bo na inne błędy zero reakcji autora. Taki brak odpowiedzi jest okrutnie demotywujący, fajnie jest usłyszeć choćby, że będzie poprawione w następnej wersji, albo że nie uważa tego za (poważny) błąd.

Ewidentnie brakuje silnego community wokół projektu, najlepiej ze znajomością Pythona (przyznaję, próbowałem nieco z powyższych poprawić przez dodanie opcji, ale prawda jest taka, że ciężko i długo robi się coś w języku, którego się nie zna).

Zapewne wszystko wiąże się z tym, że apt-p2p jest mało popularny. Widać to choćby na kanale IRC poświęconym programowi. Zapewne prędkość pobierania byłaby wyższa, gdyby peerów było więcej, pewnie udałoby się poprawić część błędów, a autor miałby większą motywację do pracy widząc, że program jest popularny.

Podsumowanie.

Uważam, że w tej chwili apt-p2p jest mocno zapuszczony, słabo przetestowany i IMHO nadaje się wyłącznie dla geeków. Jeśli są chętni (najlepiej ze znajomością Pythona) do zabawy z tym programem, to dajcie znać. Jest dobry moment na popularyzację tego rozwiązania, przy okazji pewnie dałoby się odciążyć nieco mirrory przy wydaniu Squeeze’ego (i zapewnić szybszy upgrade do nowego systemu – tak przynajmniej twierdzono w swoim czasie w przypadku Ubuntu). Jeśli chętnych brak, to nie pozostaje nic innego, jak wyłączyć apt-p2p i znowu poczekać parę lat… Może coś się zmieni.

Wyszukiwanie pakietów nie z danej wersji w Debianie (Ubuntu).

Pisałem o sprzątaniu pakietów w systemie Debian przy okazji upgrade’u. Rozwiązanie tyleż skuteczne, co nieeleganckie, szczególnie ten dpkg, awk, perl, grep i wajig na dokładkę.

Dziś, przy okazji innego taska (jak znaleźć pakiety nie z określonej wersji zamiast poprzedniego jak znaleźć pakiety nie mające kandydata w określonej wersji) pokazałem tamto rozwiązanie na kanale IRC i dostałem pytanie czemu nie apt-show-versions?

No właśnie, czemu nie? Po prostu wtedy pisałem na szybko, z założeniem, że raz to uruchomię i niech sobie nawet kwadrans działa… Jedynym powodem dla którego nie użyć apt-show-versions jest istnienie managera pakietów wajig, który ma nakładkę na to polecenie, czyli wajig versions (i tak trzeba mieć apt-show-versions zainstalowane, ale łatwiej zapamiętać).

Czyli, jeśli chcemy wyświetlić pakiety, które nie są zainstalowane z Debiana Squeeze, wystarczy:

wajig versions | grep -v squeeze